Haftalık İzin Nedir? Ne zamandır?

Çalışanın haftalık izninin ne kadar olacağı her zaman sıkça sorulan sorulardan biri olmuştur. Haftalık izin aslında işveren tarafından belirlenen 7 gün içerisinde kesintisiz yapılan 24 saatlik bir tatildir. Haftalık izin genellikle Pazar günü yapılması gerekiyormuşçasına bir kanı vardır. Fakat haftalık izin farklı günlerde olabilir. Bu husus açıklayan makale aşağıdaki gibidir.

İşçilerin yedi günlük zaman dilimi içinde bir gün kesintisiz dinlendirilmeleri hukuken zorunludur.

Hafta tatili çalışan için bir hak olduğu kadar, işçinin dinlenmesini sağladığından iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında da önemli bir araçtır. İşçinin talebi veya onayı olması halinde dahi bu haktan vazgeçilememekte, işveren fazla ücret ödediğini belirterek yaptırımlardan kaçamamaktadır.

Ara Dinlenmesi

Günlük çalışma süresinin içinde işçilere dinlemeleri ve yemek, içmek gibi ihtiyaçlarını giderebilmeleri için ara dinlenmesinin verilmesi zorunludur.

Yasada ara dinlemelerinin süresi günlük çalışma sürelerine göre belirlenmiştir.

  • Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika,
  • Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar süreli işlerden yarım saat,
  • Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat ara dinlenmesi verilir.

Bu dinlenme süreleri en az olup aralıksız verilir. Ancak iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak toplu iş sözleşmeleri veya iş akitleri ile bu süreler aralı olarak kullandırılabilir. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. Ancak sözleşmelerle ara dinlemelerinin çalışma süresinden sayılacağı kabul edilir.


Aynı Gün Olmayabilir

 

Hafta tatilinin devamlı şekilde aynı günde kullanılması bir zorunluluk değildir. İşveren işin gereğine göre hafta tatilinin günü değiştirme hakkına sahiptir. Fakat burada dikkat edilmesi gereken en önemli husus, iki hafta tatili arasında en fazla altı gün olmasıdır.

Dolayısıyla, değişiklik yapılırken hafta tatilinin öne çekilerek değiştirilmesi gerekmektedir. Kanun yedi günlük bir zaman diliminde en az 24 saat dinlenmeyi aradığından, iki hafta tatili arasında yedi veya daha uzun bir sürenin olması, hafta tatilinin kullandırılmadığı anlamına gelecektir. Bu konuyla bağlantılı bir Yargıtay kararında, çalışana hafta tatili karşılığında ilerleyen günlerde izin verilmesinin hafta tatilinin kullandırıldığı anlamına gelmeyeceği açıkça vurgulanmıştır.

Hafta tatili hangi gün?

İşçiler arasındaki genel inanış, işçinin hafta tatilinin pazar günü olduğu yönündedir. Halbuki böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır. İşçiye, 6 günlük çalışması sonucunda 24 saat kesintisiz izin verildikten sonra, bunun hangi gün olduğunun önemi yoktur. Hafta içi bir gün de hafta tatili kullandırılabilir. Önemli olan, işçiye hafta tatili hakkının 7 günlük zaman dilimi içinde kullandırılmış olmasıdır.



Denkleştirme Nasıl Yapılır?

İş yerinde denkleştirme uygulaması mevcutsa hafta tatilinin yoğunlaştırılmış iş haftalarından sonra diğer haftalarda kullandırılması yoluyla denkleştirilmesi mümkün değildir. Denkleştirme halinde hafta tatili kullandırılmadan çalışan işçiye hafta tatili için doğrudan fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekmektedir.


1 SAAT DAHİ ÇALIŞILMIŞ OLSA TAM SÜRE GİBİ KABUL EDİLİR

Hafta tatilindeki çalışmanın ücreti doğrudan fazla çalışma olarak kabul edilir. Dolayısıyla, işçi haftanın önceki günlerinde 45 saati tamamlasa da hafta tatilinde yapılan çalışma ücretinin normal saatlik ücrete göre yüzde 50 zamlı ödenmeli.

İşçinin hafta tatilinde çalıştığı süre de fark etmemekte, hafta tatilinde bir saat dahi çalışılmış olsa da tam gün çalışılmış gibi hesaba katılmaktadır. Yargıtay da yakın tarihli bir kararında; “bilirkişi raporunda kişinin, hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalıştığı saat üzerinden hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplandığını, oysa hafta tatilindeki çalışmanın o günün yevmiyesinin 1,5 katı olarak hesaplanması gerektiğini” açıkça belirtmiştir. Bununla birlikte hafta tatilindeki çalışma 7,5 saati aşmışsa, aşan kısım için ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekmektedir.

Hafta tatilinde yapılan çalışmanın ücreti doğrudan fazla çalışma olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla, işçi haftanın önceki günlerinde 45 saati tamamlamamış olsa da hafta tatilinde yapılan çalışma ücretinin normal saatlik ücrete göre yüzde elli zamlı ödenmesi gerekmektedir.

İşçinin hafta tatilinde çalıştığı süre de fark etmemekte, hafta tatilinde bir saat dahi çalışılmış olsa da tam gün çalışılmış gibi hesaba katılmaktadır. Yargıtay da yakın tarihli bir kararında; “bilirkişi raporunda kişinin, hafta tatili ve genel tatil günlerinde çalıştığı saat üzerinden hafta tatili ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplandığını, oysa hafta tatilindeki çalışmanın o günün yevmiyesinin 1.5 katı olarak hesaplanması gerektiğini” açıkça belirtmiştir. Bununla birlikte hafta tatilindeki çalışma 7.5 saati aşmışsa, aşan kısım için ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmesi gerekmektedir.

 

ÇALIŞMAKSIZIN ÜCRETE HAK KAZANILIR

İşçinin hafta tatilinde dinlendirilmesi ve çalışmaksızın ücrete hak kazanması gerekmektedir. Bu nedenle hafta tatilinde çalışmayan işçiye çalışmaksızın ücret ödenmesi zorunludur. Hafta tatili ücreti işçinin çıplak bir günlük ücretidir. İşçi saat ücretiyle çalışıyorsa hafta tatili ücreti işçinin 7.5 saatlik ücreti kadardır.

Fakat işçinin ücreti aylık maktu bir tutar olarak belirlenmişse, işçinin hafta tatili ücreti bu ücretin içinde yer aldığından ayrıca hesaplanarak işçiye ödenmemektedir. İşçinin raporlu olması halinde hafta tatili ücreti Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenmektedir.

(Milliyet Gazetesi | 14.10.2019)

 

Bu kategorideki diğer yazılar