Menkul Kıymetler Nelerdir?

Menkul Kıymetler Nelerdir?

3 Kategoriden oluşur.

- Pay, pay benzeri diğer kıymetler ile söz konusu paylara ilişkin depo sertifikaları

- Borçlanma araçları ile bunlara ilişkin depo sertifikaları

 - Menkul kıymetleştirilmiş varlık ve gelirlere dayalı borçlanma araçları ve bunlara ilişkin depo sertifikaları.

 

 Depo Sertifikası: Yurt dışındaki kuruluşların Türkiye’ de menkul kıymet ihracında ihraç edilen kıymetlerin fiziken Türkiye’ye getirilmesi ve sisteme girilmesi yerine bunları temsil eden sertifikalarının Türkiye’de kayden izlenmesi amacına hizmet eder.

 

Pay Benzeri Varlıklar: payın sağladığı hakların bir kısmını içeren ancak ortaklık sermayesinde bir karşılığı olmayan Katılma İntifa Senedi, Kâr Zarar Ortaklığı ve Oydan Yoksun Paylar gibi kıymetlerdir

 

a) Katılma İntifa Senedi: Sahiplerine, ortaklık hakkına sahip olmaksızın kardan pay alma, tasfiye bakiyesinden yararlanma, yeni pay alma ve belli bazı olanaklardan yararlanma hakkı veren sermaye piyasası aracıdır. Katılma intifa senedi, esas sözleşmede hüküm bulunmak koşulu ile genel kurul kararıyla ve süresiz olarak çıkarılabilir ve nama veya hamiline yazılı olarak düzenlenebilir.

 

b) Kar Zarar Ortaklığı Belgesi: Anonim ortaklıkların finansman ihtiyaçlarını karşılamak için ihraç edebilecekleri kar ve zarara katılma hakkı veren menkul kıymetlerdir. Bu aracın en önemli özelliği anonim ortaklığın zarar etmesi halinde, yatırımcı açısından zarara da ortaklığın söz konusu olmasıdır. En kısa vade 1 ay, en uzun vade 7 yıldır. Vade sonlarında kar zarar ortaklığı belgesi bedelleri defaten ödenir. Kar garantisi olmayan bu araçlarda, belli hesaplama kriterleri çerçevesinde yatırımcı kar ve zarara katılmaktadır.

 

c) Oydan Yoksun Paylar: Ortakların sermaye artırımı ile ihraç edebilecekleri, oy hakkı hariç, sahibine kar payından ve istendiğinde bedelsiz pay alma hakkında imtiyaz ışındaki diğer hususlarda imtiyaz ve diğer ortaklık haklarını sağlayan, istendiğinde belirli bir vade veya vadelerde, sabit veya değişken oranda ortaklığın oy hakkına sahip paylarını satın alma ve ortaklık payları ile değiştirme hakkı veren paylardır. OYP’ler, hamiline veya nama yazılı olarak ihraç edilebilir. Bu payların itibari değeri oy hakkı bulunan payların itibari değerine veya farklı itibari değerler varsa bunlardan herhangi birine eşit olmamalıdır.

 

İşletme Finansmanına Dayanan Menkul Kıymetler;

 Ortaklık hakkı sağlayan (Pay Senedi vb.) menkul kıymetler ile Alacaklılık hakkı sağlayan (Tahvil vb.) menkul kıymetlerden oluşur.

Pay Türleri:

· Nama yada Hamiline Paylar

 · Adi – İmtiyazlı Paylar

 · Primli – Primsiz Paylar

· Bedelli – Bedelsiz Paylar

 

Borçlanma Araçları: Alacaklılık hakkı sağlayan menkul kıymetlerdir.

 

· Tahviller: Devletin ya da özel sektör şirketlerinin borçlanarak orta ve uzun vadeli fon sağlamak üzere çıkarttıkları borç senetleridir. Tahviller halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satılabilir.

 

· Bonolar: İhraççıların borçlu sıfatıyla düzenleyip sattığı ve nominal değerinin vade tarihinde yatırımcıya geri ödenmesi taahhüdünü içeren, vadesi 30 günden az, 364 günden fazla olmayan menkul kıymetlerdir.

 

· Kıymetli Maden Bonoları: Kıymetli madenin işlem gördüğü borsalara üye olan kıymetli maden aracı kurumlarının belli miktarda kıymetli maden cinsinden ihraç ettikleri ve nominal değerinin vade tarihinde yatırımcıya geri ödenmesi taahhüdünü içeren menkul kıymetlerdir. Bu bonoların vadesi 30 günden az, 364 günden fazla olmamak üzere belirlenir.

 

· Paya Dönüştürülebilir Tahviller (PDT): Ortaklık tarafından çıkarılan ve ihraççı ortaklığın sermaye artırımı suretiyle çıkaracağı paylara veya izahname veya ihraç belgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde temin edilen ihraççı paylarına dönüştürme hakkı veren menkul kıymetlerdir. PDT’lerin vadesi 365 günden az olamaz.

 

· Değiştirilebilir Tahviller (DET): İhraççı tarafından çıkarılan ve payları borsalarda işlem gören diğer ortaklıklara ait paylarla değiştirme hakkı veren menkul kıymetlerdir. DET’lerin vadesi 365 günden az olamaz.

Bu kategorideki diğer yazılar

İzahname Nedir?
  • 2020-08-07 11:17:32
Yatırım Fonu Nedir?
  • 2020-08-06 16:12:30
Kayıtlı Sermaye Nedir
  • 2020-04-20 14:21:38